Achteraf betalen populair onder jongeren, maar schuldenvrees neemt toe

Steeds meer Nederlandse jongeren maken gebruik van de mogelijkheid om online aankopen achteraf te betalen. Uit een flitspeiling van onderzoeksbureau Ipsos I&O onder 677 jongeren (16-21 jaar) blijkt dat ruim 30% wel eens voor deze optie kiest. Toch zijn velen ook bezorgd over schulden en verlies van financiële controle. Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en Wijzer in geldzaken waarschuwen met de campagne ‘Hoe voorkom jij een Betaal Later Kater?’ voor de risico’s.

Verleiding en zorgen

Jongeren zien achteraf betalen vooral als handige optie: ze willen pas betalen als een product geleverd is of het zonder kosten kunnen retourneren. Maar de keerzijde is schrikbarend: 1 op de 7 jongeren betaalde wel eens te laat, wat bij 10% tot aanmaningen of extra kosten leidde. Een kwart kent iemand die door achteraf betalen in geldproblemen kwam.

Staatssecretaris Jurgen Nobel (Sociale Zaken) bezocht vandaag een school in Den Haag om aandacht te vragen voor het probleem. Samen met Christian Meijer van Wijzer in geldzaken en jongeren met negatieve ervaringen deelde hij ‘zure nasmaak-ijsjes’ uit. “Achteraf betalen lijkt handig, maar geef geen geld uit dat je eigenlijk niet hebt,” benadrukte Nobel.

Fysieke winkels: stap te ver?

Sinds dit jaar bieden meer fysieke winkels achteraf betalen aan, maar 61% van de jongeren vindt dat geen goed idee. “Dit verleidt mensen om geld uit te geven dat ze niet hebben,” aldus een respondent. Het kabinet riep aanbieders eerder op dit niet mogelijk te maken.

Nieuwe regels in aantocht

Met het oog op groeiende zorgen – honderdduizenden minderjarigen gebruiken achteraf-betaalapps – komt er in 2026 een Europese richtlijn. Aanbieders moeten dan onder meer een kredietcheck doen (zoals een BKR-toets) en reclames transparanter maken. Ook komt er een wettelijke leeftijdscheck.

Bang voor schulden

Van de jongeren die achteraf betalen, doet 5% dit altijd, vaak uit wantrouwen naar levering of flexibiliteit. Maar 74% van de niet-gebruikers wil grip houden op hun uitgaven, en 41% vreest schulden. “Als ik het nu niet kan betalen, hoe weet ik dan zeker dat ik het straks kan?” vraagt een deelnemer zich af.

Hulp bij geldproblemen

De campagne pakt verleidingen aan via sociale media, met een chagrijnige ‘Betaal Later Kater’ in videospots. Jongeren vinden tips op Jegelddebaas.nl en anonieme hulp via Geldfit.nl of telefoonnummer 0800-8115.

Conclusie: Achteraf betalen groeit, maar de waarschuwingen ook. Of jongeren de verleiding kunnen weerstaan, hangt af van bewustwording – en strengere regels.