Hogere boetes voor bedrijven die dieren mishandelen

DEN HAAG – Bedrijven die zich schuldig maken aan dierenmishandeling of ernstige overtredingen van dierenwelzijnsregels, moeten in de toekomst rekening houden met fors hogere boetes. Staatssecretaris Silvio Erkens kondigt in een brief aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal aan dat de boetes van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit worden verhoogd met 40 procent.

Volgens Erkens worden de sancties al sinds 2013 niet meer aangepast, waardoor ze niet langer in verhouding zouden staan tot de ernst van de overtredingen. Met de verhoging wil het kabinet het systeem “eerlijker en slimmer” maken. De maatregelen richten zich vooral op overtredingen binnen de veehouderij, het dierentransport en slachterijen, zoals situaties waarin zieke dieren niet tijdig worden behandeld of regels rond vervoer worden overtreden.

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) krijgt met de nieuwe regels meer ruimte om zwaarder te straffen bij ernstige dierenwelzijnsschendingen. De hoogste boetecategorie blijft gekoppeld aan een percentage van de jaaromzet, wat in sommige gevallen kan oplopen tot tienduizenden euro’s. “De rotte appels worden harder aangepakt en voor bedrijven die zich netjes aan de regels houden gaan we administratieve lasten wegnemen”, aldus staatssecretaris Erkens. Hij benadrukt dat bedrijven in de dierensector een bijzondere verantwoordelijkheid dragen, omdat hun handelen direct invloed heeft op dierenwelzijn, voedselveiligheid en de samenleving.

De verhoogde boetebedragen moeten ingaan op 1 juli 2027. Volgens het kabinet is die termijn nodig om alle juridische en organisatorische stappen zorgvuldig te doorlopen. In de tussentijd worden ernstige overtredingen alvast in hogere boetecategorieën geplaatst om de afschrikwekkende werking te vergroten. Tegelijkertijd komt er meer nadruk op het belonen van bedrijven die zich wel aan de regels houden. Zij kunnen rekenen op minder administratieve lasten en lichter toezicht door de NVWA, wat volgens het kabinet moet leiden tot minder controledruk en meer ruimte voor naleving in plaats van sancties.

Daarnaast onderzoekt de staatssecretaris hoe moderne technologie het toezicht kan verbeteren, bijvoorbeeld door inzet van online monitoring en drones. Daarmee kan gerichter worden gecontroleerd en sneller worden ingegrepen bij overtredingen, met als uiteindelijk doel dierenleed te voorkomen en de voedselveiligheid en volksgezondheid beter te beschermen.

De verhoging geldt voor vijf bestaande boetecategorieën. Zo stijgt de laagste categorie van 500 naar 700 euro voor lichte overtredingen met geringe gevolgen voor dierenwelzijn of volksgezondheid, terwijl categorie twee van 1.500 naar 2.100 euro gaat voor overtredingen door dierhouders die de gezondheid of het welzijn van dieren raken. Categorie drie stijgt van 2.500 naar 3.500 euro en betreft onder meer regels rond slacht en voedselveiligheid. Voor zwaardere overtredingen, zoals in diervoeder, diergeneesmiddelen en dierziektebestrijding, gaat categorie vier van 5.000 naar 7.000 euro. De zwaarste categorie stijgt van 10.000 naar 14.000 euro, of – als dat hoger uitvalt – 10 procent van de jaaromzet, en geldt voor ernstige overtredingen rond groeibevorderende stoffen en antibiotica.