Kabinet voert strijd tegen illegale vapes op om jongeren te beschermen

Het kabinet schroeft de strijd tegen de illegale handel in vapes fors op. In een nieuwe brief aan de Tweede Kamer presenteert minister Hermans van Volksgezondheid een pakket aan maatregelen dat het aantal dealers en illegale verkooppunten drastisch moet verminderen. De focus ligt hierbij op het beschermen van jongeren, die momenteel op grote schaal gebruikmaken van producten die niet aan de wettelijke eisen voldoen.

De noodzaak voor deze ingreep wordt onderstreept door verontrustende cijfers uit een recent onderzoek naar illegale handelsstromen. Hieruit blijkt dat maar liefst zevenentachtig procent van de vape-gebruikers producten rookt die afkomstig zijn van de illegale markt. Het gaat hierbij vaak om e-sigaretten met verboden smaakjes of een nicotinegehalte dat de wettelijke limieten ver overschrijdt. Deze producten vinden hun weg naar Nederland vanuit productielocaties in China en worden vervolgens verspreid via een fijnmazig netwerk van fysieke winkels, webshops en sociale mediaplatforms.

De huidige wetgeving, die de verkoop van vapes in supermarkten en horeca al aan banden legde en smaken anders dan tabak verbood, blijkt in de praktijk onvoldoende om de zwarte markt te stoppen. Daarom wordt de handhavingspositie van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) aanzienlijk versterkt. Een cruciale wetswijziging moet ervoor zorgen dat niet langer alleen de handel, maar ook het simpelweg in voorraad hebben van illegale vapes strafbaar wordt. Dit stelt inspecteurs in staat om sneller in te grijpen en voorraden direct in beslag te nemen, nog voordat ze aan een koper kunnen worden aangeboden.

Naast de uitbreiding van bevoegdheden zet het kabinet in op een stevige financiële afschrikking. De maximumboetes voor dealers en verkopers worden verhoogd om het verdienmodel achter de illegale handel te doorbreken. Dit is volgens de minister bittere noodzaak, aangezien de handel in vapes vaak verweven is met andere vormen van criminaliteit en de gezondheidsrisico’s voor de jeugd aanzienlijk zijn. Er zijn steeds meer signalen van ernstige longschade en langetermijneffecten zoals een verhoogde kans op kanker.

Ook de online wereld, waar jongeren via sociale media eenvoudig in contact komen met illegale aanbieders, krijgt extra aandacht. De NVWA wordt uitgerust met meer expertise en bevoegdheden om gerichter op te treden tegen de digitale verkoop. Door de drempel voor de aanschaf van illegale vapes zowel op straat als online flink te verhogen, hoopt het kabinet de populariteit van de e-sigaret onder jongeren definitief de kop in te drukken.