Nederlandse weerbaarheid groeit: forse stijging in aantal noodpakketten en noodplannen

DEN HAAG – De Nederlandse samenleving bereidt zich in rap tempo voor op onvoorziene crisissituaties. Uit nieuw onderzoek naar de overheidscampagne ‘Denk vooruit’ blijkt dat de bereidheid om actie te ondernemen aanzienlijk is toegenomen. Waar voorheen slechts 35 procent van de Nederlanders voorbereidingen trof, beschikt inmiddels 44 procent over een noodpakket. Bovendien is het aantal huishoudens met een concreet noodplan meer dan verdubbeld.

De campagne heeft een breed maatschappelijk gesprek op gang gebracht over veiligheid. Bijna de helft van de bevolking bespreekt inmiddels noodscenario’s met medebewoners, een forse stijging vergeleken met 2025, toen dit nog minder dan één op de vijf was. Volgens minister Van Weel van Justitie en Veiligheid tonen deze cijfers aan dat Nederlanders de noodzaak van voorbereiding serieus nemen. Hij wijst hierbij op scenario’s zoals de langdurige stroomstoringen die Spanje en Portugal vorig jaar troffen. Volgens de minister moet voorbereiden geen eenmalige actie blijven, maar een gezamenlijke gewoonte worden.

De noodzaak voor een verhoogde weerbaarheid is geworteld in een veranderend mondiaal dreigingsbeeld. Hybride dreigingen door statelijke en niet-statelijke actoren zijn tastbaar geworden, variërend van cyberaanvallen tot mogelijke sabotage van vitale infrastructuur. Recente incidenten op het Europese spoor en zorgen over spionageactiviteiten onderstrepen de kwetsbaarheid van de moderne samenleving. Omdat hulpdiensten tijdens een grootschalige crisis niet overal tegelijk kunnen zijn, is het advies van de overheid dat burgers minimaal de eerste 72 uur zelfredzaam moeten kunnen zijn.

De overheid zet de komende jaren stevig in op het bestendigen van deze trend. De ‘Denk vooruit’ campagne krijgt in 2026 twee grote focusperiodes in juni en oktober, waarbij extra aandacht uitgaat naar doelgroepen die lastiger te bereiken zijn. Daarnaast wordt de focus verbreed naar de private sector; het ministerie van Economische Zaken en Klimaat werkt aan een specifieke campagne voor bedrijven, omdat ook zij een cruciale rol spelen in de maatschappelijke weerbaarheid.

Op lokaal niveau wordt er eveneens gebouwd aan fysieke ondersteuning. Het kabinet werkt samen met de Veiligheidsregio’s aan een landelijk netwerk van noodsteunpunten. In verschillende regio’s zijn dit jaar pilots gestart voor deze locaties, waar burgers in hun eigen buurt terechtkunnen voor hulp en informatie tijdens een crisis. Door de combinatie van individuele voorbereiding en grootschalige overheidsmaatregelen, zoals de bescherming van infrastructuur op de Noordzee en hernieuwde crisisplannen voor water en energie, moet Nederland beter bestand zijn tegen de dreigingen van de toekomst.