Tuberculosecijfers in Nederland op hoogste punt sinds 2016

Het aantal tuberculosepatiënten in Nederland is het afgelopen jaar fors toegenomen. Uit de nieuwste kerncijfers van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) blijkt dat er in 2025 bij 869 mensen de diagnose is gesteld. Dit is een stijging van 13 procent vergeleken met het voorgaande jaar en markeert het hoogste aantal infecties in negen jaar tijd. De presentatie van deze cijfers valt samen met Wereldtuberculosedag, de dag waarop internationaal aandacht wordt gevraagd voor de bestrijding van deze infectieziekte.

De toename in de statistieken wordt grotendeels verklaard door een veranderende demografische instroom. Een aanzienlijk deel van de patiënten bestaat uit mensen die afkomstig zijn uit landen waar de ziekte nog veelvuldig voorkomt. In 2025 ging het om 161 asielzoekers die korter dan een half jaar in Nederland verbleven op het moment van de diagnose. Dit aantal is meer dan een verdubbeling ten opzichte van de 75 gevallen die in 2024 binnen deze groep werden geregistreerd. In totaal bleek ruim 82 procent van alle patiënten in Nederland buiten de landsgrenzen te zijn geboren, waarbij de grootste groepen afkomstig waren uit Eritrea, Ethiopië en Somalië.

Om de verspreiding van de bacterie binnen de Nederlandse samenleving te beperken, geldt er een strikt screeningsbeleid. Nieuwkomers uit risicolanden zijn verplicht om een onderzoek te ondergaan, zodat de ziekte in een vroeg stadium kan worden opgespoord en behandeld. Naast het aantal actieve ziektegevallen is ook het aantal vastgestelde tuberculose-infecties gestegen. In 2025 werden er 1.652 nieuwe infecties gerapporteerd, een toename van 9 procent. Bij een infectie draagt iemand de bacterie wel bij zich, maar is diegene nog niet ziek of besmettelijk voor anderen.

Het medische beleid heeft zich de afgelopen jaren meer gericht op het preventief opsporen van deze sluimerende infecties. Omdat ongeveer een tiende van de mensen met een infectie uiteindelijk daadwerkelijk ziek wordt, kan een vroege behandeling met medicijnen voorkomen dat de ziekte zich verder ontwikkelt. Hoewel de ziekte in Nederland door deze aanpak goed beheersbaar is, blijft de mondiale impact groot. Wereldwijd sterven er jaarlijks nog altijd anderhalf miljoen mensen aan de gevolgen van tuberculose, terwijl de medische wereld al sinds 1882 op de hoogte is van het bestaan van de bacterie.