Twee keer in de fout is vertrekken: kabinet pakt criminele vreemdelingen harder aan

DEN HAAG – Het kabinet gaat de regels voor criminele vreemdelingen drastisch aanscherpen. Statushouders en andere buitenlanders met een verblijfsvergunning moeten na het plegen van misdrijven veel sneller het land worden uitgezet. Minister Bart van den Brink van Asiel en Migratie heeft een wetsvoorstel naar de Tweede Kamer gestuurd waarin de zogeheten ‘glijdende schaal’ flink wordt verscherpt. De boodschap van het kabinet is helder: wie tweemaal de fout in gaat, kan vertrekken.

De Immigratie- en Naturalisatiedienst gebruikt de glijdende schaal om te beoordelen of een verblijfsvergunning na een strafrechtelijke veroordeling mag worden ingetrokken. Tot nu toe gold daarbij het principe dat hoe langer iemand in Nederland woont, hoe zwaarder de misdaad en de bijbehorende straf moeten zijn om uitzetting te rechtvaardigen. Minister Van den Brink vindt de huidige regels echter te coulant en wil de wet op drie cruciale punten aanpassen om draaideurcriminelen en zware misdadigers harder aan te pakken.

De meest opvallende wijziging betreft de aanpak van recidivisten. Op dit moment kan de verblijfsvergunning van een criminele vreemdeling pas worden ingetrokken na ten minste drie onherroepelijke veroordelingen. Het kabinet verlaagt deze grens naar twee veroordelingen. Dit geldt niet voor lichte vergrijpen, maar specifiek voor onherroepelijke gevangenisstraffen. Voor nieuwkomers die korter dan drie jaar in Nederland zijn, is twee keer minimaal één dag celstraf in de toekomst al genoeg voor uitzetting. Zelfs voor vreemdelingen die hier al langer dan vijftien jaar wonen, wordt de grens verlaagd. Zij riskeren uitzetting als zij in totaal veertien maanden celstraf hebben opgelopen, bijvoorbeeld door een combinatie van een eerdere fraudezaak en een latere diefstal.

Daarnaast verdwijnt de extra bescherming voor vreemdelingen die langer dan tien jaar rechtmatig in Nederland verblijven. Onder de huidige wetgeving kan hun status alleen worden afgenomen bij specifieke zware gewelds-, zeden- of drugsmisdrijven. Het kabinet schrapt deze uitzonderingspositie volledig. Hierdoor wordt het mogelijk om ook bij andere ernstige misrijven, zoals mensenhandel en grootschalige financiële criminaliteit, de verblijfsvergunning direct in te trekken.

Tot slot pakt minister Van den Brink de mazen in de wet rondom terbeschikkingstelling aan. Nu is het zo dat voor de uitzetting van langdurig ingezetenen een vrijheidsstraf van meer dan twee jaar vereist is. Omdat tbs in eerste instantie voor maximaal twee jaar wordt opgelegd, kon de verblijfsvergunning van een tbs-gestelde pas na een verlenging van de maatregel worden ingetrokken. Het kabinet wil deze vertraging beëindigen. Met de nieuwe maatregelen kan de verblijfsvergunning van een tbs’er direct na de rechterlijke uitspraak worden ingetrokken, ongeacht de initiële duur van de maatregel. De Kamer buigt zich binnenkort over de plannen.