Bijna 6 op de 10 zorgmedewerkers ervaren agressie patiënten

De veiligheid van zorgpersoneel staat nog altijd onder druk. Uit recente cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat vorig jaar 57 procent van de werknemers in de sector zorg en welzijn te maken kreeg met agressie door patiënten of hun naasten. Dit percentage is sinds 2020 nagenoeg ongewijzigd gebleven, wat duidt op een hardnekkig probleem binnen de sector.

De vormen van ongewenst gedrag variëren aanzienlijk. Bijna de helft van alle zorgmedewerkers krijgt te maken met verbale agressie, zoals schreeuwen of schelden. Daarnaast rapporteert een kwart van het personeel pesterijen, terwijl ruim een vijfde fysieke agressie ervaart. Bedreiging en intimidatie komen met een aandeel van tien procent relatief het minst vaak voor.

Er bestaan grote verschillen tussen de diverse beroepsgroepen binnen de sector. Vooral sociaal werkers en groeps- en woonbegeleiders bevinden zich in de frontlinie; maar liefst acht op de tien medewerkers in deze functies rapporteren agressie-incidenten. Bij verzorgenden valt op dat zij relatief vaker te maken krijgen met seksuele intimidatie en fysiek geweld. Specialisten op maatschappelijk gebied, zoals psychologen, worden juist vaker geconfronteerd met bedreiging en discriminatie. Aan de andere kant van het spectrum staan schoonmakers, keukenhulpen en pedagogisch medewerkers in de kinderopvang, die met percentages tussen de 30 en 36 procent beduidend minder vaak slachtoffer zijn van wangedrag.

Een opvallende conclusie uit het onderzoek is de sterke samenhang tussen agressie en de ervaren werkbelasting. Medewerkers die een te hoge werkdruk ervaren, krijgen vaker te maken met agressieve incidenten dan collega’s die hun werkdruk als acceptabel beschouwen. Dit effect is nog sterker zichtbaar bij personeel dat onvoldoende tijd heeft om persoonlijke aandacht aan cliënten of patiënten te besteden. In die groep stijgt het percentage dat agressie ervaart naar driekwart van het totaal aantal werknemers.

Hoewel de passie voor het vak groot blijft, eisen de incidenten wel hun tol op het gebied van de geestelijke gezondheid. Zorgmedewerkers die met agressie worden geconfronteerd, zijn weliswaar even enthousiast over hun beroep als hun collega’s, maar zij kampen vaker met psychische vermoeidheid. Zo geeft bijna een vijfde van deze groep aan zich opgebrand te voelen door het werk, tegenover twaalf procent van de medewerkers die geen agressie ervaren. Ook gevoelens van frustratie komen vaker voor bij degenen die op de werkvloer te maken krijgen met vijandigheid.