Gezondheidsrisico’s door asbest in speelzand blijken zeer beperkt

De recente vondst van asbest in diverse soorten speelzand heeft geleid tot een uitgebreid onderzoek naar de mogelijke gevaren voor de volksgezondheid. Nadat de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit bij een steekproef in veertig van de 106 onderzochte producten asbest aantrof, heeft het RIVM de risico’s in kaart gebracht. De conclusie luidt dat de kans op gezondheidsschade voor spelende kinderen en medewerkers in het onderwijs of de kinderopvang over het algemeen uiterst klein is.

Het onderzoek richtte zich op een breed scala aan producten, variërend van kinetisch speelzand en zandbakzand tot decoratiezand en speelgoed met zandvullingen. Omdat de exacte omstandigheden waaronder het asbest vrijkomt niet volledig bekend zijn, heeft het RIVM bij de berekeningen gekozen voor een zeer voorzichtige benadering. Er is gerekend met scenario’s waarin kinderen dertig jaar lang meerdere keren per week met verontreinigd zand spelen en werknemers decennialang dagelijks worden blootgesteld. Zelfs onder deze onwaarschijnlijke en ongunstige omstandigheden blijft het risico in de meeste gevallen minimaal.

Lees meer over: asbest

Toch zijn er nuanceverschillen per productgroep. Bij vier specifieke soorten decoratiezand werden aanzienlijk hogere concentraties asbest aangetroffen dan in de rest van de steekproef. Voor deze specifieke producten kan het instituut gezondheidseffecten niet volledig uitsluiten bij langdurig en intensief gebruik. Voor werknemers zou in die gevallen de wettelijke grenswaarde voor dagelijkse blootstelling overschreden kunnen worden. Deze vier producten zijn naar aanleiding van de resultaten direct uit de handel gehaald.

Ondanks de geruststellende resultaten voor het merendeel van het speelzand, blijft het RIVM waakzaam. Het instituut benadrukt dat de aanwezigheid van asbest in speelgoed of speelmateriaal in de basis altijd onwenselijk is. Elke vorm van blootstelling moet waar mogelijk worden voorkomen. Het advies aan de toezichthouders is dan ook om de markt voor speelzandproducten streng te blijven monitoren om de veiligheid in de toekomst te kunnen garanderen.