Hacks en datalekken nemen toe: Scholen onder druk om nu al te voldoen aan 2030-veiligheidsnormen

Van het nakijken van digitale toetsen en het verwerken van administratie tot het online inzien van schoolrapporten – digitale toepassingen zijn niet meer weg te denken uit het basis- en voortgezet onderwijs. Tegelijkertijd neemt de dreiging van cybercriminaliteit toe, zo blijkt uit recent onderzoek. Dit heeft geleid tot een gezamenlijke afspraak tussen schoolbesturen en het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW): vanaf 2030 moeten alle scholen voldoen aan landelijke normen voor een digitaal veilige schoolomgeving. Staatssecretaris Koen Becking (OCW) roept schoolbesturen echter op om hier nu alvast mee aan de slag te gaan.

“Leerlingen en medewerkers moeten veilig digitaal kunnen leren en werken,” aldus staatssecretaris Becking. “Het is logisch dat scholen hiervoor maatregelen nemen in een tijd dat technologische ontwikkelingen snel gaan en cybercriminelen steeds vernuftiger worden. Toch gaat dit nog niet overal goed genoeg. Daarom is het belangrijk dat schoolbesturen hier nú mee aan het werk gaan.” Hij benadrukt dat het essentieel is dat scholen zich goed wapenen tegen incidenten en weten wat ze moeten doen als het toch een keer misgaat.

De noodzaak is groot: uit het recente ‘Dreigingsbeeld Cybersecurity 2025’ van Kennisnet bleek dat basisscholen en middelbare scholen de afgelopen twee jaar vaker te maken hadden met digitale aanvallen, zoals hacks en DDoS-aanvallen. Dit heeft in diverse gevallen geleid tot ontoegankelijk lesmateriaal, verstoring van de continuïteit van het onderwijs, financiële schade door nepfacturen, en datalekken.

Ambitieuze tijdlijn en eisen

De veiligheidseisen voor scholen zullen de komende jaren toenemen. Er is een ambitieuze tijdlijn afgesproken met de schoolbesturen. Vanaf 2027 moeten schoolbesturen inzichtelijk hebben hoe ze ervoor staan op het gebied van cyberveiligheid én een concreet plan hebben om toe te werken naar de landelijke normen. Uiterlijk 2030 moeten alle scholen aan die normen voldoen. Het gaat dan bijvoorbeeld om hoe je veilig privacygevoelige informatie kunt uitwisselen met leveranciers van digitaal lesmateriaal en hoe scholen het beste kunnen reageren als ze worden gehackt.

Hulp en € 43,8 miljoen subsidie

Omdat digitale veiligheid een complexe opgave is, is in 2023 het Programma Digitaal Veilig Onderwijs gestart, een samenwerking van het ministerie van OCW, PO-Raad, VO-raad, Kennisnet en SIVON. Dit programma ondersteunt scholen met bijvoorbeeld handreikingen, stappenplannen en een toets waarmee scholen inzicht krijgen in hoe ze er zelf voor staan. Schoolbesturen kunnen die toets nu al doen via de tool van Kennisnet. Staatssecretaris Becking heeft in een brief aan de Tweede Kamer laten weten dat het programma wordt verlengd tot en met 2029. Ook wordt de subsidie verlengd waarmee veilig internet voor scholen kan worden geregeld. Hiervoor trekt Becking in totaal € 43,8 miljoen uit. De boodschap is duidelijk: de klok tikt en gezien de toenemende dreigingen kunnen schoolbesturen niet wachten met het versterken van hun digitale verdedigingslinies.