Kabinet pakt kinderarbeid in commerciële vlogs aan: Strengere regels voor kidfluencers

DEN HAAG – De tijd dat familievlogs slechts onschuldige digitale familiealbums waren, lijkt definitief voorbij. Staatssecretaris Jurgen Nobel van Participatie en Integratie kondigt een ingrijpende wetswijziging aan om kinderen in de wereld van commerciële vlogs beter te beschermen. Voor kinderen onder de 13 jaar die verschijnen in video’s op accounts met meer dan 50.000 volgers, moeten ouders of voogden voortaan een officiële ontheffing aanvragen. Met deze stap wil het kabinet een einde maken aan situaties waarin kinderen onbewust onderdeel worden van een commercieel verdienmodel zonder de nodige juridische bescherming tegen kinderarbeid.

De noodzaak voor deze maatregel komt voort uit groeiende zorgen over de mentale gezondheid van de zogenoemde ‘kidfluencers’. Kinderen die structureel te zien zijn in commerciële content van hun ouders, lopen serieuze risico’s op het ontwikkelen van faalangst, chronische stress of zelfs depressieve gevoelens. Door de wet aan te scherpen, vallen deze kinderen straks onder de Arbeidstijdenwet. Het kabinet kiest ervoor om aan te sluiten bij de bestaande regels voor artistiek werk, zoals die nu al gelden voor jonge acteurs in films of musicals. Voor tieners tussen de 13 en 15 jaar is een ontheffing niet nodig, maar gelden wel strikte wettelijke arbeids- en rusttijden waar de ouders zich als werkgever aan moeten houden.

Staatssecretaris Nobel benadrukt dat vlogfamilies een moderne vorm van kinderarbeid kunnen zijn. Hij richt zijn pijlen niet alleen op de ouders, maar ook op de industrie achter de schermen. Er moeten duidelijke afspraken komen met adverteerders om het verdienmodel achter de familievlogs aan te pakken. Volgens de staatssecretaris is het essentieel dat ook commerciële partijen hun verantwoordelijkheid nemen en beseffen welke risico’s er kleven aan het inzetten van jonge kinderen voor promotionele doeleinden.

Wanneer ouders straks een ontheffing aanvragen, zal de Arbeidsinspectie deze kritisch beoordelen. Een belangrijke voorwaarde is dat het kind geen negatieve effecten mag ervaren van de online activiteiten. Er moet voldoende tijd overblijven voor ontspanning, schoolwerk en sport. De grens van 50.000 volgers is bewust gekozen, omdat vanaf dat punt de inkomsten vaak zo hoog oplopen dat er sprake is van een duidelijk winstoogmerk. Juist bij dergelijke grote accounts nemen de risico’s op schadelijke gevolgen voor het kind exponentieel toe.

De handhaving op deze nieuwe regels wordt aanzienlijk strenger. Ouders die de wet overtreden, kunnen rekenen op forse boetes. Waar voorheen boetes vaak werden gematigd tot een kwart van het bedrag, komt deze korting te vervallen. Bovendien onderzoekt de staatssecretaris de mogelijkheden om de boetebedragen, die momenteel tussen de 1000 en 2000 euro liggen, in de toekomst nog verder te verhogen. Hiermee wil de overheid een krachtig signaal afgeven dat de bescherming van het kind altijd zwaarder weegt dan financieel gewin.

Naast strengere wetgeving zet het kabinet in op bewustwording. In het nieuwe jaar start een landelijke voorlichtingscampagne om ouders te wijzen op de schadelijke gevolgen van het maken van betaalde content met hun kinderen. De campagne moet ouders helpen bij de morele en praktische keuzes die komen kijken bij het verantwoord omgaan met sociale media. Het wetsvoorstel zal naar verwachting binnen een half jaar openbaar worden gemaakt voor consultatie, waarna de weg naar definitieve invoering openligt.