Minister Tieman neemt maatregelen tegen gevaarlijke situaties met fatbikes en andere e-bikes

Minister Robert Tiemen van Infrastructuur en Waterstaat heeft nieuwe maatregelen aangekondigd om de veiligheid van jonge bestuurders van elektrische fietsen te verbeteren. Het plan voorziet in een helmplicht voor alle kinderen en jongeren tot 18 jaar die op een elektrische fiets rijden. Daarnaast komt er een gedragsaanpak en ondersteunt het ministerie de ontwikkeling van een keurmerk voor e-bikes.

Aanleiding voor de maatregelen zijn de sterk gestegen ongevalscijfers. Uit onderzoek van VeiligheidNL blijkt dat tussen 2020 en 2024 het aantal slachtoffers op de spoedeisende hulp na een ongeval met een elektrische fiets is verdubbeld. In de leeftijdsgroep van 12 tot 18 jaar is het aantal jongeren met hersenletsel verzesvoudigd.

Eerder was er in de Tweede Kamer vooral steun voor een helmplicht en minimumleeftijd specifiek voor zogenoemde fatbikes. Uit onafhankelijk onderzoek blijkt echter dat het onderscheid maken tussen verschillende soorten e-bikes, bijvoorbeeld op basis van gewicht of koppel, niet uitvoerbaar is. Fabrikanten kunnen hun modellen snel aanpassen om aan regels te ontsnappen, handhaving is technisch complex en er is geen bewijs dat fatbikes per definitie gevaarlijker zijn dan andere e-bikes.

Om die reden kiest minister Tiemen voor een brede, leeftijdsgebonden helmplicht. Er wordt tevens onderzocht of deze verplichting moet worden uitgebreid naar andere lichte elektrische voertuigen, zoals de e-step, om een verschuivingseffect te voorkomen. De minister streeft ernaar om in het najaar van 2026 een conceptwetswijziging naar de Kamer te sturen.

Naast de helmplicht wordt ingezet op een gedragsaanpak. Het ministerie gaat onderzoeken welke factoren ten grondslag liggen aan ongewenst gedrag, zoals te hard rijden of over de stoep scheuren. Op basis daarvan worden effectieve maatregelen ontwikkeld. De bestaande campagne ’t kan hard gaan’ wordt geïntensiveerd en gemeenten worden actiever betrokken.

Als derde pijler ondersteunt het ministerie de ontwikkeling van een keurmerk voor elektrische fietsen. Dit keurmerk, dat door de sector wordt opgezet, moet consumenten, handhavers en producenten meer duidelijkheid geven over welke fietsen veilig zijn. Het ministerie biedt ondersteuning bij de concretisering, uitwerking en publiciteit.

Het ministerie benadrukt dat de aanpak tegen opgevoerde e-bikes onverminderd doorgaat. Eerder werd het al verboden om voorzieningen te hebben die controles omzeilen. De handhaving hiertegen is geïntensiveerd.

Andere mogelijke maatregelen, zoals een minimumleeftijd of een typegoedkeuring voor e-bikes, zijn niet van de baan. Deze opties vragen echter om een langere voorbereidingstijd of brengen praktische bezwaren met zich mee.