Uitstoot luchtverontreinigende stoffen lager dan norm voor 2030

De uitstoot van luchtverontreinigende stoffen in Nederland ligt op dit moment onder de Europese emissieplafonds die pas in 2030 van kracht worden. De hoeveelheid stikstofoxiden en fijnstof daalde het afgelopen jaar tot onder het niveau dat over zes jaar is toegestaan. Deze daging is mede te danken aan het feit dat auto’s steeds schoner worden. Dat blijkt uit recente cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en het RIVM via de Emissieregistratie.

Luchtverontreinigende stoffen vormen een risico voor de natuur en de volksgezondheid. Stoffen als stikstofoxiden en fijnstof kunnen diep in de luchtwegen doordringen, wat kan leiden tot luchtwegklachten en astma-aanvallen. Langdurige blootstelling aan fijnstof vergroot daarnaast de kans op hart- en vaatziekten.

De Europese Unie heeft voor verschillende vervuilende stoffen maximale uitstootgrenzen vastgesteld ten opzichte van het referentiejaar 2005. Voor stikstofoxiden geldt sinds 2020 een reductiedoelstelling van 45 procent. Vanaf 2030 moet de uitstoot met 61 procent zijn afgenomen. Sinds 2020 bleef de Nederlandse uitstoot van alle schadelijke stoffen onder de geldende plafonds. Ook werd in 2024 voor elke stof het toekomstige plafond voor 2030 al onderuit gehaald.

Deze gegevens zijn openbaar toegankelijk in het Dashboard Duurzaamheid van het CBS, voorheen bekend als het Green Deal-dashboard. Dit platform biedt ook inzicht in andere duurzaamheidsthema’s, zoals energie, broeikasgassen, natuur en biodiversiteit.

Stikstofoxiden dalen door strengere eisen vervoer

De uitstoot van stikstofoxiden is sinds 2005 vrijwel jaarlijks gedaald. Deze stoffen komen vooral vrij bij de verbranding van fossiele brandstoffen, zoals in uitlaatgassen. Verkeer en vervoer zijn de grootste bron. De daling is hoofdzakelijk te verklaren door strengere Europese uitstooteisen voor personenauto’s en vrachtverkeer. De verwachting is dat deze positieve trend doorzet, omdat het aantal schone en volledig elektrische voertuigen – die geen stikstofoxiden uitstoten – blijft toenemen.

Huishoudens grootste bron van fijnstof, maar uitstoot daalt

In 2024 was de grootste uitstoot van fijnstof afkomstig van huishoudens, met name door het stoken van hout in kachels en open haarden. Hoewel de uitstoot door huishoudens sinds 2005 is afgenomen, was de daling in de transportsector – voorheen de grootste vervuiler – aanzienlijk sterker. Dankzij Europese maatregelen, zoals de verplichting tot roetfilters in nieuwe auto’s, is de uitstoot van fijnstof door verkeer sterk teruggedrongen.